Brzezińska, A., Hornowska, E. (red.). (2004). Dzieci i młodzież wobec agresji i przemocy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR.

Informacje dodatkowe

Spis treści
WSTĘP

Część I
KSZTAŁTOWANIE SIĘ POCZUCIA BEZPIĘCZEŃSTWA A AGRESJA I PRZEMOC W OKRESIE DZIECIŃSTWA I DORASTANIA

ROZDZIAŁ 1
Anna Brzezińska Co wiemy o tym, jak rozwija się człowiek w ciągu życia?

1.1. Wprowadzenie: rozwój przez całe życie
1.2. Podział życia człowieka na etapy
1.3. Zegar biologiczny i zegar społeczny
1.3.1. Zegar biologiczny a zmiany uniwersalne
1.3.2. Zegar społeczny a zmiany wspólne
1.3.3. Koordynacja procesu dojrzewania i oczekiwań społecznych
1.3.4. Niepunktualność wydarzeń życiowych a zakłócenie procesu rozwoju
1.3.5. Podstawowy warunek pomyślnego rozwoju: dopasowanie wymagań otoczenia do możliwości dziecka
1.4. Co dzieje się w każdym etapie życia?
1.5. Zadania rozwojowe okresu dzieciństwa, dorastania i dorosłości
1.6. Podsumowanie: współzależność rozwoju ludzi w różnym wieku

ROZDZIAŁ 2
Anna Brzezińska
W czesne dzieciństwo - 1. rok życia dziecka: szanse i zagrożenia dla rozwoju

2.1. Wprowadzenie: 1. rok w cyklu życia człowieka
2.2. Podstawowe warunki prawidłowego rozwoju w okresie wczesnego dzieciństwa
2.2.1. Pierwszy okres wczesnego dzieciństwa: okres noworodkowy
2.2.2. Drugi okres wczesnego dzieciństwa: okres niemowlęcy
2.3. Ważne kroki w rozwoju, czyli co się zmienia w 1. roku życia dziecka
2.4. Relacja dziecko - dorosły sprzyjająca rozwojowi dziecka
2.5. Podsumowanie: znaczenie osiągnięć wczesnego dzieciństwa dla dalszego rozwoju

ROZDZIAŁ 3
Szymon Hejmanowski i Julita Wojciechowska
Wczesne dzieciństwo - 2. i 3. rok życia dziecka: szanse i zagrożenia dla rozwoju

3.1. Wprowadzenie: 2. i 3. rok życia w cyklu życia ludzkiego
3.2. Osiągnięcia rozwojowe
3.2.1. Postęp w zakresie motoryki i rozwój mowy
3.2.2. Poczucie autonomii
3.2.3. Koordynacja własnej woli i woli innych ludzi
3.2.4. Poszanowanie dla norm i dociekanie ich sensu
3.2.5. Trening czystości
3.2.6. Problem ekspozycji
3.3. Zagrożenia dla rozwoju dziecka
3.3.1. Dominacja i demonstracja woli
3.3.2. Zawstydzanie
3.3.3. Zwątpienie
3.3.4. Skutki nadmiernej kontroli ze strony dorosłych lub jej braku
3.4. Podsumowanie: jak postępować z małym dzieckiem?

ROZDZIAŁ 4
Sławomir Jabłoński i Błażej Smykowski
Osiągnięcia i zagrożenia dla rozwoju dziecka w wieku przedszkolnym

4.1. Wprowadzenie: lata przedszkolne w cyklu życia ludzkiego
4.2. Osiągnięcia rozwojowe w wieku przedszkolnym
4.2.1. Ogólna charakterystyka procesu rozwoju w wieku przedszkolnym
4.2.2. Pierwsze próby zrozumienia świata
4.2.3. Nastawienia społeczne
4.2.4. Sumienie
4.2.5. Opanowywanie kompetencji współpracy
4.2.6. Zabawa
4.3. Zagrożenia dla rozwoju dziecka w wieku przedszkolnym
4.3.1. Pragnienia, zazdrość i rywalizacja
4.3.2. Zawłaszczenie
4.3.3. Wyobraźnia
4.3.4. Konflikt
4.4. Podsumowanie: ku prawidłowej socjalizacji

ROZDZIAŁ 5
Karolina Appelt i Sławomir Jabłoński
Osiągnięcia i zagrożenia dla rozwoju dziecka w wieku szkolnym

5.1. Wprowadzenie: okres szkolny w cyklu życia ludzkiego
5.2. Obszary zmian rozwojowych
5.2.1. Zmiany w sferze poznawczej
5.2.2. Początki refleksji i utrata dziecięcej spontaniczności
5.2.3. "Postawa pracy" i dążenie do realizacji ważnych celów
5.2.4. Uczenie się ról społecznych
5.2.5. Od przestrzegania umów do autonomii moralnej
5.2.6. Rozwój samodzielności
5.2.7. Potrzeba kompetencji i poczucie kompetencji
5.2.8. Realistyczna samoocena
5.3. Obszary potencjalnych zagrożeń dla rozwoju dziecka w wieku szkolnym
5.3.1. Kształtowanie się dojrzałości szkolnej
5.3.2. Gotowość dziecka do udziału w procesie uczenia się
5.3.3. Proces społecznego oceniania a poczucie własnej wartości
5.3.4. Respektowanie zasad społecznej współpracy
5.4. Podsumowanie: zadania dla rodziców i nauczycieli

ROZDZIAŁ 6
Mariola Bardziejewska, Anna Brzezińska i Szymon Hejmanowski
Osiągnięcia i zagrożenia dla rozwoju młodzieży w okresie dorastania

6.1. Wprowadzenie: podstawowe zadania rozwojowe okresu dorastania
6.2. Kształtowanie się tożsamości
6.3. Jak tworzyć szanse dla rozwoju w okresie dorastania?
6.4. Zagrożenia dla rozwoju w okresie dorastania
6.4.1. Wokół tożsamości negatywnej
6.4.2. Pragmatyzacja świadomości
6.4.3. Uzależnienie od alkoholu i narkotyków
6.5. Podsumowanie: o co toczy się gra w okresie dorastania?

ROZDZIAŁ 7
Anna Brzezińska Jak rodzi się agresja?

7.1. Wprowadzenie: podstawowe pojęcia
7.2. Rodzaje przeszkód w działaniu a agresja
7.3. Kiedy dziecko sięga po agresję i przemoc?
7.4. Zachowania agresywne i stosowanie przemocy jako efekt ubogich zasobów dziecka
7.5. Zachowania agresywne i stosowanie przemocy jako efekt nieprawidłowej socjalizacji
7.6. Zachowania agresywne i stosowanie przemocy jako efekt demoralizacji
7.7. Powszechność doświadczania agresji i przemocy przez dzieci i młodzież
7.8. Podsumowanie: po co potrzebni są dorośli?

CZĘŚĆ II
AGRESJA I PRZEMOC W OPINII DZIECI I MŁODZIEŻY (WYNIKI BADAŃ)

ROZDZIAŁ 8
Anna Brzezińska i Elżbieta Hornowska
Opinie dzieci i młodzieży na temat agresji i przemocy - program badań

8.1. Wprowadzenie
8.2. Problemy badawcze i narzędzie badań
8.3. Badana grupa

ROZDZIAŁ 9
Elżbieta Hornowska Poczucie bezpieczeństwa dzieci i młodzieży

9.1. Wprowadzenie
9.2. Droga do szkoły i ze szkoły
9.3. Ogólne poczucie bezpieczeństwa
9.4. Sytuacje, w których uczniowie czują się najmniej bezpiecznie
9.5. Poczucie bezpieczeństwa a płeć
9.6. Poczucie bezpieczeństwa a wiek
9.7. Profile sytuacji a poczucie bezpieczeństwa
9.8. Podsumowanie

ROZDZIAŁ 10
Elżbieta Hornowska
Uczniowie jako ofiary i świadkowie agresji

10.1. Wprowadzenie
10.2. Jakich aktów agresji doświadczają uczniowie?
10.3. Akty agresji a wiek ofiary
10.4. Akty agresji a płeć ofiary
10.5. Jakie akty agresji obserwują uczniowie?
10.6. W jakich miejscach najczęściej dochodzi do aktów agresji?
10.7. Kto jest sprawcą agresji?
10.8. W jakim wieku była osoba sprawcy?
10.9. Kto jest ofiarą?
10.10. Podsumowanie

ROZDZIAŁ 11
Elżbieta Hornowska
Radzenie sobie z doświadczaniem agresji

11.1. Wprowadzenie
11.2. Komu uczniowie powiedzieli, że byli ofiarami agresji?
11.3. Informowanie o doznanej krzywdzie
11.4. Komu uczniowie powiedzieliby, że stali się ofiarami agresji?
11.5. Wzorce radzenia sobie z przemocą
11.6. Uczeń jako świadek agresji
11.7. Dlaczego uczniowie nie mówią nikomu, że byli ofiarami lub świadkami agresji?
11.8. Podsumowanie

ROZDZIAŁ 12
Elżbieta Hornowska
Dostępność narkotyków

12.1. Wprowadzenie
12.2. Częstość kontaktu z narkotykami i miejsca ich dostępności
12.3. Dostępność narkotyków a płeć
12.4. Zróżnicowanie uczniów ze względu na miejsca dostępności narkotyków
12.5. Podsumowanie

Anna Brzezińska i Elżbieta Homowska
Co wynika z naszych badań i dla kogo może to być ważne?

Literatura

Kategoria:
Skip to content